Bộ Xây dựng phản hồi đề nghị bảo hành công trình 10 năm của Sơn Hải

Đây là nội dung văn bản Bộ Xây dựng gửi Văn phòng Trung ương Đảng sau khi nghiên cứu kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải (Công ty Sơn Hải) gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 1-4-2026, đề nghị nâng thời gian bảo hành công trình tối thiểu từ 2 năm lên 10 năm.

Không hạn chế việc kéo dài thời gian bảo hành ngoài luật định

Theo Bộ Xây dựng, ngày 16-4, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng đã họp với đại diện Công ty Sơn Hải cùng các cơ quan, hiệp hội và doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, giao thông để đánh giá đề xuất này.

Về thời gian bảo hành công trình, pháp luật hiện hành quy định thời gian bảo hành tối thiểu đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I sử dụng vốn đầu tư công là 24 tháng. Đây là khoảng thời gian các khiếm khuyết do lỗi thi công của nhà thầu bộc lộ để yêu cầu sửa chữa, khắc phục. 

Quy định này đã được nghiên cứu trên cơ sở đặc điểm kỹ thuật công trình và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, pháp luật không hạn chế việc kéo dài thời gian bảo hành nếu chủ đầu tư và nhà thầu tự thỏa thuận trong hợp đồng.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh cần phân biệt giữa bảo hành và bảo trì công trình. Bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu đối với các hư hỏng do lỗi thi công trong thời gian nhất định theo hợp đồng. Còn bảo trì là trách nhiệm của đơn vị quản lý khai thác nhằm duy trì khả năng vận hành, an toàn và tuổi thọ công trình trong suốt quá trình sử dụng.

Theo Bộ Xây dựng, nếu kéo dài thời gian bảo hành vượt quá chu kỳ sửa chữa định kỳ sẽ khó phân định trách nhiệm giữa lỗi thi công và hao mòn trong khai thác, có thể phát sinh tranh chấp và ảnh hưởng công tác bảo trì.

Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam cho rằng nếu áp dụng cứng bảo hành 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, bảo hiểm, dự phòng rủi ro và giá dự thầu sẽ tăng đáng kể. 

Thời gian này cũng trùng với chu kỳ sửa chữa định kỳ theo quy trình bảo trì nên không phù hợp bản chất bảo hành công trình.

Giữ tiền bảo hành nhằm đảm bảo trách nhiệm của nhà thầu

Bộ Xây dựng cho rằng nhận định của Công ty Sơn Hải về việc "nếu tăng thời gian bảo hành thêm 1 năm thì riêng Cục Đường bộ tiết kiệm hơn 12.500 tỉ đồng mỗi năm, nếu tăng thêm 8 năm sẽ tiết kiệm hơn 100.000 tỉ đồng" là "không đúng bản chất công tác bảo hành, bảo trì và không có cơ sở".

Theo Bộ Xây dựng, năm 2025 kinh phí quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống quốc lộ là 12.503 tỉ đồng. Đối với hơn 900km đường cao tốc mới đưa vào khai thác, Cục Đường bộ đã chi hơn 180 tỉ đồng cho công tác bảo dưỡng thường xuyên.

Hiện nay, các tuyến cao tốc do Sơn Hải thi công được doanh nghiệp cam kết bảo hành 10 năm đối với một số hạng mục thuộc gói thầu (không bao gồm hạng mục sơn kẻ đường, lưới chống chói, tấm phản quang, hàng rào bảo vệ, bóng đèn, hầm Tam Điệp), không phải bảo hành toàn bộ công trình.

Về đề xuất yêu cầu nhà thầu cắm biển công khai bảo hành để người dân giám sát, Bộ Xây dựng cho biết việc công khai thông tin đã được thực hiện trong giai đoạn thi công. Hiện người dân có nhiều kênh phản ánh chất lượng công trình. 

Trong khi đó, biển thông tin bảo hành trên tuyến đường đang khai thác có thể gây nhiễu thông tin giao thông. Hiện chưa có quốc gia nào quy định bắt buộc nhà thầu phải cắm biển sau khi hoàn thành công trình.

Trong văn bản gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Công ty Sơn Hải cho biết doanh nghiệp đang tự nguyện nâng thời gian bảo hành từ 2 năm lên 10 năm tại các dự án do mình thi công nhưng bị giữ lại hơn 400 tỉ đồng để bảo lãnh phần bảo hành tăng thêm.

Doanh nghiệp đề nghị phần thời gian bảo hành tự nguyện tăng thêm chỉ ràng buộc bằng hợp đồng, không giữ lại tiền bảo hành; đề xuất giải tỏa hơn 400 tỉ đồng đang bị giữ lại.

Về nội dung này, Bộ Xây dựng cho biết pháp luật hiện hành quy định mức tiền bảo hành tối thiểu là 3% giá trị hợp đồng đối với công trình cấp đặc biệt, cấp I và 5% với các công trình còn lại. Việc bảo đảm bảo hành có thể thực hiện bằng bảo lãnh ngân hàng hoặc hình thức khác theo thỏa thuận.

Theo Bộ Xây dựng, các cơ quan, tổ chức đều thống nhất việc giữ tiền bảo hành hoặc bảo lãnh là cần thiết nhằm đảm bảo trách nhiệm của nhà thầu đối với chất lượng công trình. Trường hợp nhà thầu không khắc phục kịp thời hư hỏng, chủ đầu tư vẫn có nguồn kinh phí để xử lý, đặc biệt với các công trình giao thông.

Do việc kéo dài thời gian bảo hành là thỏa thuận giữa chủ đầu tư và nhà thầu nên Bộ Xây dựng đề nghị Công ty Sơn Hải có thể chủ động đàm phán với các chủ đầu tư để điều chỉnh hợp đồng nhằm tháo gỡ khó khăn tài chính.

Đối với các dự án do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản, bộ này sẽ chỉ đạo các chủ đầu tư phối hợp với Công ty Sơn Hải để thống nhất giải pháp liên quan việc giữ tiền hoặc bảo lãnh bảo hành ngoài thời gian bảo hành bắt buộc.

Tuấn Phùng