Chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE vào ngày 21/9. Đợt giải ngân đầu tiên của các quỹ mô phỏng chỉ số dự kiến diễn ra ngày 18/9, trước khi chỉ số mới có hiệu lực. Vào ngày này, theo tính toán từ SSI Research, các quỹ của Vanguard mô phỏng bộ chỉ số FTSE GEIS dự kiến mua ròng khoảng 240,5 triệu USD đối với 27 cổ phiếu Việt Nam.
Tuy nhiên, hoạt động giao dịch trên thị trường sẽ chịu tác động đan xen do trùng thời điểm tái cơ cấu danh mục của các quỹ ETF ngoại lớn như Xtrackers, VanEck, Fubon và CSOP. SSI Research ước tính tổng giá trị mua vào của tất cả quỹ ETF ngoại trong tuần này đạt khoảng 449,85 triệu USD và tổng giá trị bán ra khoảng 203,93 triệu USD, tương ứng mức mua ròng toàn thị trường đạt 245,92 triệu USD.
Trong danh sách giải ngân, SSI Research dự báo các mã thu hút dòng tiền mua ròng lớn nhất xét theo giá trị gồm VPB (32,8 triệu USD), VHM (30,9 triệu USD), MCH (22,1 triệu USD), FPT (21,5 triệu USD) và MSN (20,9 triệu USD). Ở chiều ngược lại, cổ phiếu VIC chịu áp lực bán ròng lớn nhất khoảng 28,06 triệu USD do quỹ Xtrackers thực hiện hạ tỷ trọng từ mức 31,6% xuống còn 15%, mặc dù cổ phiếu này vẫn được các quỹ Vanguard mua vào đáng kể.
Đánh giá về tầm quan trọng của đợt giải ngân sắp tới, Chứng khoán Tiên Phong (TPS) khẳng định việc dòng vốn nâng hạng chính thức nhập cuộc là chất xúc tác chủ đạo đối với thị trường. Đơn vị phân tích này chỉ ra rằng FTSE đã nâng ước tính tỷ trọng của Việt Nam trong chỉ số FTSE Emerging All Cap Index lên mức 0,488% khi hoàn thành toàn bộ 4 giai đoạn đến tháng 9/2027, tăng đáng kể so với mức 0,33% dự báo hồi tháng 3/2026.
Với tỷ trọng mới, TPS ước tính tổng dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và quỹ mở chảy vào Việt Nam trong toàn bộ lộ trình nâng hạng có thể đạt trên 2,2 tỷ USD. Theo thông tin từ đại diện FTSE Russell, tổng dòng vốn ngoại bao gồm cả các quỹ chủ động có thể chạm mốc 6 tỷ USD. Các chuyên gia phân tích thêm rằng dòng vốn chủ động thường giải ngân sớm hơn, có tính chọn lọc cao dựa trên nền tảng doanh nghiệp và sẽ là nhân tố chính quyết định sự phân hóa giá cổ phiếu chứ không chỉ tạo ra đà tăng đồng loạt cho mọi mã trong rổ chỉ số.
Trước đó, có ý kiến lo ngại việc Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi có thể khiến các quỹ ETF đang theo dõi nhóm thị trường cận biên phải bán cổ phiếu Việt Nam để điều chỉnh danh mục. Tuy nhiên, Chứng khoán BIDV (BSC) cho rằng rủi ro này không lớn với các ETF ngoại hiện hữu như VanEck, Xtrackers hay Fubon, bởi các quỹ này chủ yếu sử dụng các bộ chỉ số quốc gia được thiết kế riêng cho Việt Nam, thay vì chỉ số thị trường cận biên của FTSE Russell. Do đó, việc Việt Nam chuyển nhóm xếp hạng không đồng nghĩa với việc các quỹ này phải rút vốn khỏi cổ phiếu Việt Nam.
Riêng với Fubon ETF, việc FTSE Russell bổ sung chỉ số FTSE Vietnam 30 vào hệ thống FTSE Vietnam Index Series cũng giúp loại bỏ rủi ro quỹ này phải thanh lý danh mục trong quá trình chuyển đổi.
Dù đợt giải ngân sắp tới mang lại xung lực tâm lý tích cực, các tổ chức phân tích cũng lưu ý nhà đầu tư cần đặt dòng vốn này trong bối cảnh vĩ mô còn nhiều biến số. TPS Research nhận định mặt bằng lãi suất tiết kiệm duy trì ở mức cao do chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động, cùng với nguy cơ xung đột Trung Đông kéo giá dầu lên cao gây áp lực lên lạm phát trong nước, có thể tạo ra rủi ro biến động đối với thị trường.
Do đợt cơ cấu của các quỹ ngoại diễn ra quy mô lớn và tập trung trong thời gian ngắn, BSC Research cảnh báo diễn biến của chỉ số VN-Index có thể rất khó lường trong tuần cơ cấu. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên hạn chế giao dịch hưng phấn mua đuổi, chỉ nên xem xét giải ngân khi xuất hiện các nhịp điều chỉnh giảm mạnh do áp lực cơ cấu kỹ thuật của các quỹ.
Tất Đạt
