Theo Báo Công Thương, trong 3 tháng đầu năm 2026, Hoa Kỳ đã tiến hành điều tra và ban hành kết luận đối với nhiều sản phẩm nhập khẩu, bao gồm thép cốt bê tông, pin và tấm pin năng lượng mặt trời, PTMEG (nguyên liệu sản xuất sợi spandex), gỗ dán và gỗ trang trí…
Ông Đỗ Ngọc Hưng - Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết áp lực phòng vệ thương mại tại thị trường này đang duy trì ở mức rất cao. Trong đó, các sản phẩm thép của Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ thường xuyên nằm trong nhóm có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại hoặc điều tra chống lẩn tránh.
Chỉ riêng quý I/2026, xuất khẩu sắt thép từ Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ đạt kim ngạch 259 triệu USD. Đáng chú ý, trong cơ cấu các mặt hàng, sản phẩm thép không gỉ chiếm tỷ trọng đáng kể.
Theo phân tích của Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), nguyên nhân cốt lõi không hoàn toàn đến từ năng lực sản xuất, mà chủ yếu xuất phát từ các biện pháp thuế và trừng phạt thương mại mà Hoa Kỳ đang áp dụng đối với Trung Quốc và Ấn Độ.
“Đây là mặt hàng có rủi ro bị Hoa Kỳ tiến hành điều tra phòng vệ thương mại hoặc điều tra chống lẩn tránh. Các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ cần lưu ý tránh sử dụng các nguyên liệu chính nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ để sản xuất sản phẩm này”, Cục Phòng vệ thương mại cho hay.
Trên cơ sở đó, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp chủ động xây dựng chiến lược phòng vệ từ sớm, thay vì chỉ phản ứng khi vụ việc phát sinh, nhằm giảm thiểu rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.
Tại Việt Nam, sản lượng thép không gỉ hiện đạt khoảng gần 1 triệu tấn mỗi năm, trong khi nhu cầu trong nước chỉ vào khoảng 120.000 tấn, khiến phần lớn sản lượng phải hướng tới xuất khẩu. Một số doanh nghiệp tiêu biểu trong lĩnh vực này có thể kể đến như Inox Hòa Bình và Posco với công suất khoảng 250.000 tấn/năm.
Trong khi đó, Hòa Phát (HoSE: HPG) đã tạm ngừng sản xuất thép không gỉ. Lý giải về quyết định này, Chủ tịch Trần Đình Long cho biết tại ĐHĐCĐ thường niên 2023: “Việt Nam không có lợi thế sản xuất thép không gỉ do thiếu nguồn cung quặng nickel. Nếu Hòa Phát làm thì sẽ thua”.
Ánh Nguyệt
