4 trụ cột vận hành trung tâm tài chính
Phát biểu tại Diễn đàn Hoạch định tài chính cá nhân 2026, ông Bùi Văn Huy, Phó Chủ tịch CTCP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho biết trung tâm tài chính quốc tế (IFC) là khu vực được quy hoạch với sự hội tụ của các tổ chức tài chính toàn cầu, nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng hiện đại và khung pháp lý đồng bộ nhằm thu hút dòng vốn quốc tế, qua đó tạo nền tảng cho phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng.
Theo ông, để hình thành và vận hành hiệu quả một IFC cần dựa trên bốn trụ cột cốt lõi. Trước hết là hành lang pháp lý với yêu cầu minh bạch, rõ ràng, tương thích với thông lệ quốc tế và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Tiếp đến là hạ tầng công nghệ, trong đó dữ liệu số, định danh điện tử và Open API đóng vai trò nền tảng, đồng thời an ninh mạng phải được coi là điều kiện tiên quyết.
Trụ cột thứ ba là thị trường vốn, cần phát triển chiều sâu, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực thanh toán và tăng cường kết nối quốc tế.
“Chúng ta có thể huy động vốn từ quốc tế nhưng cần công cụ để bảo vệ trước rủi ro tỷ giá”, ông Huy nhấn mạnh.
Cuối cùng là yếu tố nhân lực – lực lượng lao động được chuẩn hóa về nghề nghiệp, tuân thủ chuẩn mực đạo đức, được đào tạo bài bản và liên tục cập nhật kiến thức.
Đáng chú ý, ông Huy cho rằng quy mô các trung tâm tài chính quốc tế hiện có sự khác biệt lớn, thể hiện qua lực lượng lao động và chất lượng chuyên gia tài chính. Thượng Hải dẫn đầu với khoảng 500.000 nhân sự tài chính, trong đó có hơn 32.000 cố vấn tài chính và khoảng 3.300 người sở hữu chứng chỉ CFP (Certified Financial Planner - chuyên về hoạch định tài chính cá nhân, quản lý tài sản, thuế và bảo hiểm).
Seoul đứng sau với gần 293.500 nhân sự, khoảng 5.000 cố vấn và hơn 1.200 người có chứng chỉ CFP. Hong Kong dù có quy mô nhân sự thấp hơn, khoảng 269.100 người, nhưng lại nổi bật về chất lượng khi có gần 5.800 người sở hữu chứng chỉ CFP.
Trong khi đó, Singapore có khoảng 200.000 lao động tài chính nhưng sở hữu hơn 4.100 chứng chỉ CFP, cho thấy mức độ chuyên môn hóa cao. Đáng chú ý, London chỉ có khoảng 179.000 nhân sự tài chính nhưng lại có tới hơn 12.000 chứng chỉ CFP – mức cao nhất trong các trung tâm được so sánh, phản ánh vị thế hàng đầu về chất lượng nguồn nhân lực.
Theo ông Huy, những con số này cho thấy bên cạnh quy mô, chất lượng nhân lực tài chính, đặc biệt là các chứng chỉ chuyên môn quốc tế, chính là yếu tố then chốt quyết định sức cạnh tranh của các trung tâm tài chính toàn cầu. “Ở Việt Nam chưa có chứng chỉ CFP, nên điểm xuất phát gần như bằng không. Nhìn vào đó, rõ ràng chúng ta phải có chính sách và định hướng để lấp đầy khoảng trống này”, ông nói.
Đội ngũ tài chính là tế bào sống
Phó Chủ tịch FIDT cũng nhấn mạnh vai trò của đội ngũ cố vấn tài chính, coi đây là “tế bào sống” của thị trường. Lực lượng này không chỉ góp phần kiến tạo niềm tin thông qua việc tuân thủ chuẩn mực đạo đức và đặt lợi ích khách hàng làm trung tâm, mà còn đóng vai trò điều hướng dòng vốn, giúp phân bổ nguồn lực hiệu quả vào nền kinh tế thông qua hoạt động hoạch định tài chính toàn diện.
“Niềm tin là yếu tố quan trọng nhất của thị trường tài chính”, ông Huy khẳng định, đồng thời cho rằng các cố vấn tài chính còn góp phần nâng cao dân trí tài chính, quản trị rủi ro xã hội và hạn chế các hành vi đầu tư theo tâm lý đám đông, qua đó hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội trong dài hạn.
Tuy nhiên, quá trình chuẩn hóa đội ngũ này tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Theo ông Huy, thực trạng hiện nay cho thấy chuẩn năng lực giữa các cá nhân chưa đồng đều, hoạt động tư vấn còn thiên về bán sản phẩm thay vì hoạch định tài chính toàn diện. Việc ứng dụng công nghệ và dữ liệu còn hạn chế, trong khi công tác đào tạo chưa hình thành được chuẩn hành nghề thống nhất ở cấp quốc gia.
Từ đó, nhiều “khoảng trống” dần bộc lộ, như thiếu bộ tiêu chuẩn chung về năng lực và đạo đức nghề nghiệp, chưa tích hợp sâu công nghệ vào quy trình tư vấn, sự liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và hiệp hội còn lỏng lẻo, cũng như cơ chế công nhận các chứng chỉ quốc tế như CFP chưa đầy đủ.
Trên cơ sở đó, ông Huy đề xuất cần sớm xây dựng khung năng lực và chương trình đào tạo chuẩn cho nghề tư vấn tài chính, đồng thời tăng cường kết nối giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp để phát triển mô hình đào tạo gắn với thực tiễn. Về dài hạn, mục tiêu là gia tăng số lượng cố vấn tài chính đạt chuẩn quốc tế trong giai đoạn 2026–2030, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và từng bước tiệm cận các chuẩn mực toàn cầu.
Khúc Văn
