Từ năm 2025 đến nay, khi chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động có thể được nhận tới 5 khoản tiền quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi và hỗ trợ tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp. Các quy định này hiện vẫn đang được áp dụng theo Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản liên quan.
Trợ cấp thôi việc
Người lao động làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên và chấm dứt hợp đồng lao động hợp pháp sẽ được người sử dụng lao động chi trả khoản trợ cấp này. Theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019, mức hưởng được tính bằng nửa tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc.
Tuy nhiên, trợ cấp thôi việc không áp dụng đối với người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc tự ý nghỉ việc từ 5 ngày làm việc liên tiếp trở lên mà không có lý do chính đáng.
Thời gian làm việc để tính trợ cấp là tổng thời gian thực tế, sau khi trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp trước đó. Tiền lương làm căn cứ tính là mức bình quân của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc.
Trợ cấp mất việc làm
Khoản tiền này áp dụng khi người lao động mất việc do các nguyên nhân khách quan như thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế hoặc do chia tách, sáp nhập, hợp nhất hay chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
Theo Điều 47 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có thời gian làm việc từ đủ 12 tháng trở lên sẽ được hưởng trợ cấp với mức 1 tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc, nhưng tối thiểu bằng 2 tháng tiền lương. Cách xác định thời gian làm việc để tính trợ cấp tương tự như đối với trợ cấp thôi việc.
Trợ cấp thất nghiệp
Đây là quyền lợi dành cho người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật Việc làm. Mức hưởng hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Thời gian hưởng phụ thuộc vào thời gian đã đóng bảo hiểm: từ đủ 12 đến 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp, sau đó cứ thêm đủ 12 tháng đóng bảo hiểm thì được cộng thêm 1 tháng, tối đa không quá 12 tháng.
Đáng chú ý, thời gian giải quyết và chi trả trợ cấp thất nghiệp đã được rút ngắn. Người lao động có thể nhận trợ cấp sớm hơn so với trước đây (từ ngày thứ 11 kể từ khi nộp đủ hồ sơ, thay vì phải chờ 15 ngày làm việc như trước), qua đó giúp giảm áp lực tài chính trong thời gian chưa có việc làm.
Tiền lương và các khoản chưa thanh toán
Theo Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản liên quan cho người lao động, bao gồm tiền lương, tiền thưởng (nếu có), các khoản bảo hiểm và trợ cấp. Trong một số trường hợp đặc biệt như thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc thay đổi cơ cấu tổ chức, thời hạn này có thể kéo dài nhưng không được vượt quá 30 ngày.
Tiền lương cho những ngày nghỉ phép chưa sử dụng
Theo Khoản 3 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019, nếu người lao động chưa nghỉ hết số ngày phép năm khi chấm dứt hợp đồng, người sử dụng lao động phải thanh toán bằng tiền cho những ngày chưa nghỉ. Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp và ghi nhận đầy đủ thời gian làm việc của người lao động.
Minh Phụng