Singapore đang đẩy nhanh việc mở rộng siêu cảng Tuas, dự án được xem là một trong những công trình cảng biển lớn nhất hành tinh với tham vọng tập trung toàn bộ hoạt động logistics, container của quốc gia này vào một đầu mối duy nhất trong thập niên 2040.
Không chỉ mở rộng lãnh thổ ra biển bằng các cấu trúc bê tông khổng lồ chìm dưới đại dương, dự án còn tích hợp trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và hệ thống điều khiển từ xa để xây dựng cảng container tự động hoàn toàn lớn nhất thế giới.
Singapore dồn toàn lực cho siêu cảng Tuas
Trong nhiều thập kỷ, các cảng truyền thống của Singapore như Tanjong Pagar, Keppel, Brani và Pasir Panjang đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế hàng hải nước này. Tuy nhiên, sự bùng nổ thương mại biển tại châu Á khiến các cơ sở cũ dần quá tải và khó mở rộng thêm.
Để hiện đại hóa chuỗi logistics và giảm tình trạng vận chuyển nội bộ phức tạp, chính phủ Singapore quyết định dồn toàn bộ hoạt động container về khu phức hợp Tuas ở phía Tây đảo quốc, nơi được thiết kế để tiếp nhận các tàu siêu lớn cùng hệ thống vận hành số hóa quy mô cao.
Những hoạt động đầu tiên tại Tuas bắt đầu từ tháng 12/2021 với 2 bến cảng thuộc giai đoạn đầu tiên được đưa vào vận hành. Đến ngày 1/9/2022, cảng chính thức khánh thành.
Theo kế hoạch, khi giai đoạn đầu hoàn tất vào năm 2027, Tuas sẽ có 21 bến nước sâu và đạt công suất khoảng 20 triệu TEU mỗi năm.
Hàng trăm “khối bê tông 10 tầng” được đánh chìm xuống biển
Một trong những hạng mục gây chú ý nhất của dự án là việc Singapore xây dựng các bức tường ven biển khổng lồ nhằm biến vùng biển thành đất liền phục vụ bãi container, cầu cảng và thiết bị logistics.
Ở giai đoạn đầu, Cơ quan Hàng hải và Cảng Singapore đã chế tạo và lắp đặt 221 khối bê tông khổng lồ, mỗi khối cao tương đương tòa nhà 10 tầng và nặng khoảng 15.000 tấn.
Sau khi được hạ xuống biển, các cấu trúc này tạo thành bức tường ven biển dài 8,6km. Song song đó, Singapore cũng cải tạo nền đất trên diện tích 414ha và lấn thêm 294ha đất mới từ biển.
Đến giai đoạn 2, khởi động từ tháng 3/2018, dự án tiếp tục bổ sung thêm 227 khối khác để mở rộng tuyến đê biển thêm 9,1km. Quá trình sản xuất các cấu trúc này hoàn tất vào tháng 4/2022.
Tổng cộng, hai giai đoạn đầu đã sử dụng 448 cấu trúc bê tông dưới nước và tạo ra khoảng 681 ha đất lấn biển, trở thành một trong những dự án can thiệp ven biển lớn nhất lịch sử Singapore.
AI và tự động hóa thay đổi hoàn toàn cách vận hành cảng
Ngay từ đầu, Tuas đã được định hướng trở thành cảng biển siêu số hóa với xe tự lái, cần cẩu điện hóa và hệ thống AI quản lý luồng hàng theo thời gian thực.
Container tại đây sẽ được vận chuyển bằng phương tiện tự hành giữa cầu cảng và bãi chứa, trong khi các cẩu container được điều khiển từ xa thông qua trung tâm vận hành.
Toàn bộ hệ thống vận hành dựa trên mạng 5G riêng, cảm biến kết nối và nền tảng dữ liệu tích hợp giúp đồng bộ thông tin logistics, hàng hải và điều phối cảng trong cùng một môi trường số.
Giới chức Singapore cho biết mục tiêu của mô hình này là tăng năng suất, giảm phát thải và chuyển lao động sang các công việc có trình độ kỹ thuật cao hơn.
Siêu cảng rộng hơn 3.300 sân bóng đá
Khi hoàn tất toàn bộ 4 giai đoạn trong thập niên 2040, cảng Tuas dự kiến rộng khoảng 1.337 ha, tương đương hơn 3.300 sân bóng đá.
Dự án sẽ bao gồm 66 bến cảng trải dài 26km, đủ sức tiếp nhận những tàu container lớn nhất thế giới hiện nay.
Công suất thiết kế của Tuas lên tới 65 triệu TEU mỗi năm, vượt xa mức 44,66 triệu TEU mà Singapore xử lý trong năm 2025.
Các cảng cũ sẽ được chuyển đổi thành khu đô thị mới
Việc dồn hoạt động về Tuas cũng mở đường cho Singapore tái phát triển các khu ven biển gần trung tâm từng được sử dụng làm cảng suốt nhiều thập kỷ.
Theo kế hoạch, các cảng Tanjong Pagar, Keppel và Brani sẽ chuyển hoàn toàn sang Tuas trước năm 2027, trong khi Pasir Panjang sẽ được hợp nhất vào siêu cảng mới trong thập niên 2040.
Quỹ đất ven biển sau đó sẽ trở thành một phần của dự án Khu vực Bờ biển phía Nam, kế hoạch tái phát triển đô thị quy mô lớn dành cho nhà ở, thương mại, dịch vụ và giải trí.
Chiến lược này giúp Singapore vừa tập trung logistics hạng nặng vào khu vực phù hợp hơn cho mở rộng cảng, vừa giải phóng các quỹ đất đắt giá gần trung tâm cho phát triển đô thị.
Tham vọng củng cố vị thế trung tâm hàng hải toàn cầu
Singapore từ lâu duy trì vai trò trung tâm trung chuyển hàng hải nhờ vị trí chiến lược giữa các tuyến thương mại nối châu Á, châu Âu và Trung Đông.
Cảng Tuas được xem là mảnh ghép quan trọng trong chiến lược đó khi kết hợp năng lực vận hành quy mô lớn, số hóa và liên kết với các khu công nghiệp lân cận như Khu vực Hồ Jurong, Khu vực Đổi mới Jurong và Khu công nghiệp Tuas.
Dự án cũng gắn với mục tiêu phát triển bền vững của Singapore, bao gồm sử dụng thiết bị điện hóa, các tòa nhà tiết kiệm năng lượng và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 cho hoạt động của PSA tại Tuas vào năm 2050.
Với quy mô trải dài suốt nhiều thập kỷ, Tuas không chỉ là dự án hạ tầng ven biển khổng lồ mà còn được xem là “trái tim” mới của nền kinh tế hàng hải Singapore trong tương lai.
Thùy Dương
