Các quan chức năng lượng cho biết Cuba đã khôi phục lưới điện và đưa nhà máy điện chạy bằng dầu lớn nhất của nước này vào hoạt động, chấm dứt tình trạng mất điện trên toàn quốc kéo dài hơn 29 giờ trong bối cảnh Mỹ tìm cách cắt đứt nguồn cung nhiên liệu cho hòn đảo này.
Sau khi hơn 10 triệu người dân cả nước chìm trong bóng tối suốt đêm, lưới điện quốc gia của hòn đảo Caribe này đã hoạt động trở lại hoàn toàn vào lúc 18h11 chiều (22h11 giờ GMT) ngày thứ Ba (17/3). Tuy nhiên, các quan chức cho biết tình trạng thiếu điện có thể tiếp diễn vì lượng điện sản xuất ra không đủ.
Ngoài việc cắt nguồn bán dầu cho Cuba, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “leo thang” những lời lẽ chỉ trích đối với đảo quốc “láng giềng” này tuyên bố hôm thứ Hai (16/3) rằng ông có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với nước này. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ đổ lỗi cho Chính phủ Cuba về sự sụp đổ lưới điện quốc gia khi gọi những đợt cắt điện là “triệu chứng của sự kém cỏi của chế độ đang sụp đổ”.
Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đã phản pháo Washington khi chỉ trích những “đe dọa công khai gần như hàng ngày chống lại Cuba”. “Họ có ý định và đã công bố kế hoạch chiếm đoạt đất nước, tài nguyên, tài sản và thậm chí cả nền kinh tế mà họ muốn bóp nghẹt để buộc chúng tôi đầu hàng”, ông Díaz-Canel viết trên mạng xã hội vào tối thứ Ba (17/3), ngay sau khi điện được khôi phục trên toàn quốc.
Cuba chưa nói rõ nguyên nhân dẫn đến sự cố lưới điện toàn quốc hôm 16/3 - lần sụp đổ lớn nhất kể từ khi Mỹ cắt nguồn cung dầu từ Venezuela và đe dọa áp thuế đối với các nước vận chuyển nhiên liệu cho quốc gia này.
Đến giữa ngày 17/3, các công nhân điện lực Cuba đã thành công trong việc đưa nhà máy điện Antonio Guiteras hoạt động trở lại. Đây là một công trình khổng lồ có tuổi đời hàng chục năm và là trụ cột của lưới điện quốc gia.
Mất điện hàng ngày
Hoạt động sản xuất điện của Cuba, vốn bị cản trở bởi tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng và các nhà máy điện đã quá cũ kỹ, vẫn còn xa mới đáp ứng đủ nhu cầu, khiến người dân gặp khó khăn thêm sau nhiều tháng mất điện. Trước khi lưới điện sụp đổ lần này, hầu hết người dân Cuba - kể cả ở thủ đô La Habana - đã phải đối mặt với những đợt cắt điện 16 giờ hoặc hơn mỗi ngày.
“Nó ảnh hưởng tới mọi khía cạnh của cuộc sống chúng tôi”, cư dân La Habana Carlos Montes de Oca nói và cho biết những đợt mất điện khiến những nhu cầu đơn giản như cung cấp thực phẩm và nước sinh hoạt bị xáo trộn. “Tất cả những gì chúng tôi có thể làm là ngồi chờ, đọc sách…, nếu không thì căng thẳng sẽ làm bạn phát điên”.
Phần lớn thời gian chiều thứ Hai (16/3), bầu trời Cuba u ám khi một hệ thống không khí lạnh tiến gần hòn đảo này, che phủ các trang trại điện mặt trời vốn chiếm 1/3 hoặc hơn nữa trong sản lượng điện ban ngày.
Dữ liệu theo dõi tàu của Tập đoàn Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSEG) mà Reuters thu thập được cho thấy Cuba chỉ nhận được 2 tàu nhỏ chở dầu nhập khẩu trong năm nay. Dữ liệu này cho thấy vào ngày 17/3 vừa qua, một tàu chở dầu mang cờ Hồng Kông (Trung Quốc) có thể đang vận chuyển nhiên liệu đến Cuba đã tiếp tục hành trình sau khi tạm dừng ở Đại Tây Dương vài tuần trước.
Cuba và Mỹ đã mở các cuộc đàm phán nhằm giảm căng thẳng - một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ năm 1959 khi cố Chủ tịch Cuba Fidel Castro lật đổ một đồng minh của Mỹ trên hòn đảo này. Cả hai bên đều chưa tiết lộ chi tiết về các cuộc đàm phán đang diễn ra, dù ông Trump mô tả Cuba là quốc gia đang rất muốn đạt được thỏa thuận.
Người dân Cuba, vốn đã quen với những khó khăn, dường như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giữ bình tĩnh. “Chúng tôi vẫn chưa có điện ở nhà của mình”, cư dân La Habana Juana Perez nói. “Nhưng chúng tôi sẽ chịu đựng như người Cu ba chúng tôi vẫn luôn làm”.
Đăng Đức (Theo Reuters/Al Jazeera).
