AI vào “vùng lõi”, quản lý rủi ro trở thành yêu cầu cấp thiết
Tại buổi họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý I/2026 diễn ra chiều 14/4, ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN), cho hay NHNN đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Thông tư về an toàn, quản lý rủi ro trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây được xem là khung pháp lý chuyên biệt đầu tiên cho AI trong lĩnh vực tài chính tại Việt Nam, dự kiến ban hành ngay trong quý II/2026.
Song song đó, việc tham mưu ban hành Nghị định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đang mở đường cho các giải pháp mang tính đột phá như: Chấm điểm tín dụng dựa trên dữ liệu thay thế; triển khai thực tế Open API (Giao diện lập trình ứng dụng mở).
Thanh toán không dùng tiền mặt gấp 28 lần GDP
Báo cáo quý I/2026 cho thấy tốc độ số hóa của ngành ngân hàng đã đạt đến ngưỡng cực đại. Hầu hết các dịch vụ cơ bản đã lên "mây", với nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận tỷ lệ giao dịch số vượt 95%.
"Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt trong năm 2025 đã đạt mức gấp 28,17 lần GDP – một minh chứng sống động cho sự thay đổi toàn diện trong thói quen chi tiêu của người dân Việt Nam", ông Quang nhấn mạnh.
Riêng trong quý I/2026, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã xử lý khối lượng giao dịch "khổng lồ" lên tới 130 triệu tỷ đồng, tăng trưởng hơn 70% so với cùng kỳ.
Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao diễn biến phức tạp, hệ thống SIMO (Hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro) đã phát huy hiệu quả thực tế.
Tính đến 12/4/2026 có 3,7 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo rủi ro, 1,2 triệu giao dịch đã bị tạm dừng hoặc hủy bỏ sau cảnh báo; ngăn chặn kịp thời dòng tiền trị giá gần 4,17 nghìn tỷ đồng có nguy cơ bị chiếm đoạt.
Đặc biệt, chiến dịch "làm sạch" dữ liệu theo Đề án 06 đã đạt kết quả ấn tượng với gần 155 triệu hồ sơ khách hàng được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip và VNeID. Điều này không chỉ loại bỏ tài khoản ảo mà còn là đòn giáng mạnh vào tội phạm lừa đảo, khiến số vụ vi phạm giảm đáng kể.
Minh Anh
