Tài trợ thương mại phát triển sẽ kéo theo bao thanh toán
Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) chính thức khởi động giai đoạn thí điểm cho dự án “Nền tảng cơ sở dữ liệu tài trợ thương mại” (Trade Finance Registry - TFR), vào ngày 23/3/2026.
Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hạ tầng dữ liệu tài chính quốc gia, nhằm thu hẹp “khoảng trống” tài trợ thương mại
Ông James Attwood, cố vấn phát triển chương trình Growth Gateway châu Á (Vương quốc Anh), cho rằng Việt Nam là quốc gia có định hướng xuất khẩu mạnh, song vẫn đang đối mặt với "khoảng trống" tài trợ thương mại ước tính khoảng 100 tỷ USD.
“Bài toán đặt ra không chỉ là bổ sung nguồn vốn mà xây dựng hạ tầng dữ liệu kết nối hiệu quả giữa các bên”, ông James Attwood nói.
Trong bối cảnh đó, TFR (Trade Finance Registry) - tài trợ thương mại được đánh giá là giải pháp hạ tầng trọng tâm, cho phép hình thành cơ sở dữ liệu tập trung về các giao dịch tài trợ thương mại.
Qua đó, hạn chế tình trạng tài trợ trùng lặp giữa các ngân hàng, giảm thiểu rủi ro gian lận chứng từ và hóa đơn, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp. Đặc biệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp cả nước, vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận tài trợ thương mại.
Ông Andika Enha - đại diện Công ty tư vấn Boston Consulting Group (BCG), cho biết tài trợ thương mại không đơn thuần là một nền tảng công nghệ mà là một cấu phần của hạ tầng thương mại số quốc gia.
Theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký VNBA, Hiệp hội đã thành lập Nhóm công tác với 04 tổ chuyên trách, gồm: nhóm điều hành chung, nhóm nghiệp vụ tài trợ thương mại, nhóm pháp chế tuân thủ và nhóm công nghệ thông tin.
Một trong những mục tiêu cốt lõi là xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu giữa các tổ chức tín dụng, nâng cao chất lượng thẩm định và kiểm soát rủi ro trong bối cảnh doanh nghiệp giao dịch với nhiều ngân hàng cùng lúc.
Đặc biệt, tài trợ thương mại còn được kỳ vọng thúc đẩy hoạt động bao thanh toán - lĩnh vực còn nhiều dư địa tăng trưởng khi hiện mới có khoảng 16 tổ chức tín dụng tham gia.
Ngoài ra, hệ sinh thái dữ liệu minh bạch do tài trợ thương mại tạo ra sẽ mở ra cơ hội thu hút các tổ chức tài chính quốc tế tham gia tài trợ chuỗi cung ứng thông qua hệ thống ngân hàng Việt Nam.
FPT tham gia vào nền tảng tài trợ thương mại
Giới thiệu về nền tảng TradeStream (giải pháp số hóa và tự động hóa quy trình tài trợ thương mại), đại diện Traydstream (UK) cho biết nền tảng được thiết kế theo mô hình tích hợp với 04 mô-đun chính: TradeCheck (xử lý và kiểm tra chứng từ tự động); TradeGuard (quản lý tuân thủ và rủi ro); TradeConnect (kết nối các bên trong hệ sinh thái) và Trade Analytics (phân tích dữ liệu giao dịch, hỗ trợ ra quyết định), giúp các ngân hàng tối ưu bảng cân đối và gia tăng nguồn thu từ tài trợ thương mại.
SumSub giới thiệu các giải pháp ứng dụng AI tập trung vào xác minh danh tính doanh nghiệp, phát hiện gian lận chứng từ (bao gồm cả deepfake) và giám sát giao dịch theo thời gian thực.
Lloyd's List Intelligence trình bày các giải pháp phân tích dữ liệu hàng hải và logistics, cho phép xác minh hành trình vận chuyển hàng hóa, đánh giá rủi ro đối tác và phát hiện các dấu hiệu rửa tiền dựa trên thương mại (TBML).
MonetaGo - đơn vị có kinh nghiệm triển khai hệ thống phòng chống tài trợ trùng lặp tại nhiều thị trường quốc tế, phối hợp cùng FPT trình bày và kiểm thử giải pháp với các ngân hàng tham dự.
Đối với nền tảng tài trợ thương mại, FPT đảm nhiệm vai trò xây dựng hệ thống Frontend cho các ngân hàng sử dụng, cung cấp hạ tầng Cloud và triển khai kết nối với hệ thống nền tảng quốc gia khác cũng như các hệ thống của bên thứ ba khác.
Trong giai đoạn tới, các bên sẽ tập trung thảo luận về mô hình vận hành tài trợ thương mại tại Việt Nam, cơ chế phối hợp giữa ngân hàng và cơ quan quản lý, cùng lộ trình triển khai cụ thể.
Gỡ “nút thắt” pháp lý
Một trong những vấn đề trọng tâm là khung pháp lý cho việc vận hành nền tảng tài trợ thương mại. Nhiều nội dung cần được làm rõ và quy định đồng bộ, bao gồm: cơ chế kết nối dữ liệu với cơ quan hải quan và thuế; quy định về chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các tổ chức tín dụng; cũng như các yêu cầu về an toàn, bảo mật thông tin.
TS. Nguyễn Quốc Hùng cho biết, VNBA đã có kiến nghị tới Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan nhằm hỗ trợ hoàn thiện cơ chế chính sách. Trong giai đoạn thí điểm, các vấn đề pháp lý và công nghệ sẽ được xử lý song song để bảo đảm hệ thống sẵn sàng khi triển khai chính thức.
Ban Mai
