Gạo Việt đối mặt sức ép từ chính sách nhập khẩu của Philippines

Giá gạo Việt Nam liên tục tăng trong những tháng gần đây, nhưng triển vọng xuất khẩu đang chịu sức ép khi Philippines, thị trường tiêu thụ gạo chủ lực của nước ta, triển khai các chính sách nhập khẩu mới.

Sản lượng gạo toàn cầu giảm

Trong báo cáo mới nhất, Bộ nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 đạt 537,3 triệu tấn, giảm 8,2 triệu tấn so với niên vụ 2025-2026. Ở chiều ngược lại, tiêu thụ gạo toàn cầu dự kiến tăng khoảng 4,2 triệu tấn, lên mức kỷ lục 542,8 triệu tấn.

Xuất khẩu gạo của Ấn Độ trong 6 tháng đầu năm đạt 12,27 triệu tấn, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Đà tăng này được cho là sẽ kiềm chế giá gạo thế giới, bất chấp những lo ngại về nguy cơ hiện tượng thời tiết El Nino có thể ảnh hưởng đến sản lượng, đồng thời bảo đảm nguồn cung với giá phải chăng cho các quốc gia nhạy cảm về giá tại châu Phi và châu Á.

Theo Bộ Thương mại Thái Lan, trong 6 tháng đầu năm, nước này đã xuất khẩu 3,28 triệu tấn gạo, giảm 18,8% so với cùng kỳ năm trước. Cả năm 2026, xuất khẩu gạo của Thái Lan được dự báo đạt khoảng 7 triệu tấn, giảm 15% so với mức 8,3 triệu tấn của năm trước.

Nhập khẩu gạo của Philippines trong 7 tháng đầu năm đã tăng gần 27% so với cùng kỳ năm trước và gần bằng cả năm 2025, trong bối cảnh nước này tăng cường nguồn cung dự trữ trước nguy cơ El Niño.

Chỉ số giá gạo toàn cầu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đạt bình quân 108,4 điểm trong tháng 7, gần như không thay đổi so với tháng 6 nhưng tăng 4,7% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu gạo của Việt Nam giảm 40% trong tháng 7

Theo Cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu gạo của Việt Nam trong tháng 7 đạt 471.814 tấn, trị giá 241,1 triệu USD, giảm lần lượt 40% và 36,5% so với cùng kỳ năm 2025, chủ yếu do nhu cầu từ Philippines chững lại. Lũy kế 7 tháng, xuất khẩu đạt 5,5 triệu tấn, thu về 2,62 tỷ USD, giảm nhẹ 0,1% về lượng và 7,1% về trị giá.

screen-shot-2026-09-01-at-132337-1788243845.png
 

Giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam trong tháng 7 đạt 511 USD/tấn, tăng 2,8% so với tháng 6 và 5,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong nước, giá lúa cũng tiếp tục xu hướng đi lên, với lúa thơm đạt 6.757 đồng/kg và lúa thường ở mức 6.346 đồng/kg vào cuối tháng 7, lần lượt tăng 7% và 6,7% so với tháng trước.

Số liệu tổng hợp được cho thấy, kết quả kinh doanh của phần lớn doanh nghiệp gạo niêm yết trên sàn chứng khoán không mấy khả quan, khi doanh thu và lợi nhuận đều chịu nhiều áp lực.

Trong 7 tháng đầu năm, Philippines tiếp tục là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, với khối lượng đạt 2,54 triệu tấn, trị giá 1,13 tỷ USD, chiếm 46,2% về lượng và 43,2% tổng trị giá xuất khẩu gạo của cả nước. So với cùng kỳ năm 2025, lượng gạo xuất khẩu sang thị trường này tăng 4,4%, nhưng trị giá giảm 5,1%, chá thấy mức giá xuất khẩu bình quân thấp hơn đã làm thu hẹp kim ngạch dù lượng hàng vẫn tăng.

Dù vậy, lượng gạo xuất khẩu sang Philippines đang có xu hướng chậm lại trong tháng 7 vừa qua, khi chỉ đạt 147.903 tấn, trị giá 68,8 triệu USD, giảm mạnh 57,7% về lượng và giảm 58% về trị giá so với tháng 6, đồng thời giảm tới 54,9% về lượng và giảm 55,4% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Sự sụt giảm mạnh này khiến thị trường Philippines trở thành yếu tố quan trọng kéo giảm kết quả xuất khẩu chung của ngành gạo Việt Nam.

Việc Philippines liên tục điều chỉnh chính sách nhập khẩu đang gây không ít khó khăn cho xuất khẩu gạo của Việt Nam. Theo đó, từ đầu tháng 7, Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết không cấp phép nhập khấu các loại gạo 5%, chỉ gạo phẩm cấp thấp hơn với tỷ lệ 25% tấm mới được nhập khẩu để chuẩn bị cho đợt thu hoạch mới vào khoảng tháng 9 - 10 tớia

Trung Quốc tiếp tục đứng thứ hai về thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm, với khối lượng đạt 977.639 tấn, trị giá 483,2 triệu USD, tăng mạnh 96,8% về lượng và 92,2% về trị giá so với cùng kỳ nănh 2025.

Riêng tháng 7, lượng gạo xuất khẩu sang thị trường này đạt 62.173 tấn, tiếp tục tăng 25,3% so với cùng kỳ.
Ngược lại, xuất khẩu sang nhiều thị trường chủ lực khác lại ghi nhận sự sụt giảm đáng kế trong 7 tháng đầu năm 2026. Trong đó, lượng gạo xuất khấu sang Ghana giảm 5,8%, đạt 552.387 tấn; Bờ Biển Ngà giảm mạnh 52,3%, đạt 309.397 tấn; Malaysia giảm 2,5%, Singapore giảm 7,6%, Hồng Kông (Trung Quốc) giảm 13,6%...

Hoàng Hiệp