Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) vừa chính thức công nhận nghề khai thác ghẹ của Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn tương đương theo Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA).
Phía Mỹ cho biết hồi tháng 1, Việt Nam đã điều chỉnh và tách mã nghề khai thác trước đây thành 4 nhóm riêng dựa trên loài khai thác mục tiêu và loại ngư cụ sử dụng, gồm các mã Fishery ID 13164, 13206, 13204 và 13205. Sau quá trình đánh giá hồ sơ kỹ thuật cùng các dữ liệu bổ sung, NOAA xác định các nghề khai thác này đạt mức quản lý tương đương với hệ thống quản lý nghề cá của Mỹ.
Theo VASEP, kết quả này mang ý nghĩa tích cực với ngành ghẹ Việt Nam, đặc biệt khi trước đó vào tháng 8/2025, Cơ quan Nghề cá biển quốc gia Mỹ (NMFS) từng đưa nghề khai thác ghẹ của Việt Nam cùng Indonesia, Sri Lanka và Philippines vào danh sách chưa đáp ứng quy định MMPA.
Ngoài Việt Nam, Indonesia và Sri Lanka cũng được Mỹ công nhận tương đương. Trong khi đó, Philippines không đáp ứng yêu cầu đối với các nghề khai thác ghẹ liên quan. Vì vậy, từ ngày 11/6 tới, Mỹ sẽ ngừng nhập khẩu ghẹ và các sản phẩm liên quan từ các nghề khai thác không đạt chuẩn của Philippines.
Với việc được công nhận, ghẹ xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ sẽ không phải áp dụng cơ chế chứng nhận COA đối với thủy sản xuất khẩu như lo ngại trước đây. Hoạt động xuất khẩu vì thế có thể duy trì bình thường.
Tuy nhiên, VASEP lưu ý các doanh nghiệp vẫn cần kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Nếu sử dụng nguyên liệu từ nước ngoài, doanh nghiệp không được lấy từ các nghề khai thác bị cấm hoặc chưa được Mỹ công nhận tương đương tại quốc gia đó. Trường hợp nguyên liệu đến từ nghề khai thác khác, phải có giấy chứng nhận COA theo quy định sở tại.
Theo NOAA Fisheries, quyết định công nhận đối với Việt Nam sẽ có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2029. Dù vậy, phía Mỹ cho biết việc công nhận có thể bị xem xét lại hoặc chấm dứt nếu chương trình quản lý nghề cá của Việt Nam không còn đáp ứng các điều kiện đề ra.
NOAA cũng khuyến nghị Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển, trong đó có việc mở rộng chương trình quan sát viên nghề cá, tăng cường giám sát điện tử và thúc đẩy các hoạt động bảo tồn đối với một số loài như cá heo Irrawaddy.
Hiện khoảng 80% lượng ghẹ Việt Nam được xuất khẩu sang Mỹ, với kim ngạch dao động từ 75-80 triệu USD mỗi năm.
