Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam (VCIDA) đã trang trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập và chính thức ra mắt Ban Nghiên cứu phát triển dự án. Đây là ban chuyên môn nòng cốt thực hiện chức năng nghiên cứu, tham mưu và đề xuất các chương trình, đề án, dự án chiến lược thuộc lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
Bà Phạm Hải Yến, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội, được tín nhiệm bổ nhiệm giữ chức vụ Trưởng Ban.
Cụ thể hóa Nghị quyết 80 về văn hóa Việt trong kỷ nguyên mới
Ban Nghiên cứu phát triển dự án được thành lập theo Quyết định số 13/2026/QĐ-TL (ngày 19/6/2026) của Ban Chấp hành. Ban là đơn vị chuyên môn trực thuộc Hiệp hội, vận hành tuân thủ chặt chẽ theo Điều lệ Hiệp hội và các quyết định chỉ đạo từ Ban Chấp hành.
Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam được Bộ Nội vụ cấp phép thành lập theo Quyết định số 541/QĐ-BNV ngày 30/05/2025. Đây là tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoạt động trên phạm vi toàn quốc, đóng vai trò quy tụ các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, sáng tạo, công nghệ, giáo dục và truyền thông.
Việc ra đời của Ban Nghiên cứu phát triển dự án nhằm góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW (ngày 07/01/2026) của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Nghị quyết đã xác định tầm nhìn chiến lược đến năm 2045: Văn hóa và công nghiệp sáng tạo đóng góp 9% GDP, đưa Việt Nam lọt vào nhóm dẫn đầu khu vực ASEAN về chỉ số sức mạnh mềm. Đặc biệt, Nghị quyết đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng bộ chỉ số thống kê đo lường mức độ đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa đối với nền kinh tế theo chuẩn mực quốc tế.
Định hướng vĩ mô này đồng thời tiếp nối xuyên suốt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đã được ban hành theo Quyết định số 1755/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Bốn hướng công tác trọng tâm
Tham gia xây dựng Bộ chỉ số Công nghiệp Văn hóa: Nghiên cứu và góp ý xây dựng Bộ chỉ số Công nghiệp Văn hóa Việt Nam, bám sát Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam (VSIC), tiếp nối định hướng mà Hiệp hội đang phối hợp triển khai cùng các cơ quan quản lý.
Phát triển tài sản trí tuệ bản địa: Nghiên cứu, thương mại hóa tài sản trí tuệ từ kho tàng truyền thuyết và di sản dân tộc, khởi đầu từ biểu tượng Thánh Gióng.
Chuẩn hóa học thuật: Phối hợp cùng các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế biên soạn tủ sách và hệ thống giáo trình chuyên sâu về công nghiệp văn hóa theo chuẩn mực toàn cầu.
Kiến tạo không gian chia sẻ tri thức: Xây dựng và vận hành thư viện số cùng kho tài sản trí tuệ mở, tạo lập nền tảng dữ liệu dùng chung cho cộng đồng nghiên cứu và thực hành văn hóa.
Nguyên tắc hoạt động minh bạch
Ban được định vị rõ ràng là đơn vị chuyên môn thực hiện chức năng nghiên cứu, thẩm định và tham mưu. Quyền quyết định cuối cùng thuộc về Ban Chấp hành Hiệp hội; thẩm quyền phê duyệt và cấp phép thuộc về các cơ quan quản lý Nhà nước theo quy định của pháp luật. Mọi văn bản hợp tác có giá trị pháp lý đều do Hiệp hội là chủ thể đứng tên ký kết theo đúng Điều lệ.
Đồng thời, Ban chính thức công bố nguyên tắc phòng ngừa xung đột lợi ích: Các thành viên tuyệt đối không tham gia thẩm định những đề án mà cá nhân hoặc đơn vị mình có lợi ích liên quan. Nguyên tắc minh bạch này sẽ được thể chế hóa thành điều khoản bắt buộc trong Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban.
Chương trình 100 ngày đầu tiên
Trong 100 ngày đầu đi vào hoạt động, Ban sẽ trình Ban Chấp hành Hiệp hội 03 sản phẩm nền tảng: Dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động; Quy trình tiếp nhận, sàng lọc đề xuất dự án kèm Bộ tiêu chí đánh giá công khai; và Báo cáo rà soát bước đầu về các lĩnh vực, địa bàn ưu tiên chiến lược.
Cũng tại buổi lễ, Ban chính thức mở cơ chế tiếp nhận các sáng kiến, đề xuất và đề án từ mọi tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân và địa phương trên cả nước. Toàn bộ hồ sơ gửi về sẽ được tiếp nhận, xem xét kỹ lưỡng và phản hồi theo đúng thời hạn công khai.
Phát biểu tại buổi lễ, Trưởng Ban Phạm Hải Yến khẳng định:
“Nhiệm vụ của chúng tôi là đồng hành cùng các chủ thể sáng tạo của công nghiệp văn hóa Việt Nam để kiến tạo những giá trị của thời đại mới trên nền tảng di sản văn hóa dân tộc. Bên cạnh việc phát triển các dự án và hệ giá trị mới, Ban tập trung xây dựng các nền tảng phát triển cho công nghiệp văn hóa, từ bộ chỉ số quốc gia, số hóa tài nguyên văn hóa đến mã hóa các ngành sản xuất, kinh doanh công nghiệp văn hóa.”
Bà cũng khẳng định sự độc lập và tính khách quan trong chuyên môn: “Ban là một đơn vị chuyên môn. Chúng tôi nghiên cứu, thẩm định và tham mưu, và chúng tôi sẽ giữ đúng ranh giới ấy - không phải vì bị giới hạn, mà vì đó là điều kiện tiên quyết để mọi khuyến nghị của chúng tôi giữ nguyên được giá trị thực chất.”
Mô hình thí điểm: Liên hoan Quốc tế Nghệ thuật Ánh sáng Hà Nội
Để bảo đảm chất lượng tham mưu và tính khả thi của các dự án, Ban Nghiên cứu phát triển dự án đã ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược, lâu dài với nhiều đơn vị tư vấn uy tín trong và ngoài nước trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, huy động nguồn lực chuyên gia để nghiên cứu, đề xuất các dự án có vai trò định vị công nghiệp văn hóa trở thành một cực tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam.
Trong quá trình nghiên cứu, nhóm chuyên gia đã thực hiện hàng loạt đợt khảo sát thực địa chuyên sâu tại các vùng đất giàu trầm tích văn hóa thuộc khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, bao gồm cả những địa bàn sở hữu di sản tư liệu được UNESCO ghi danh.
Trong nhóm các đề án trọng điểm đang nghiên cứu, Ban xác định "Liên hoan quốc tế nghệ thuật ánh sáng Hà Nội" là mô hình thí điểm đột phá về phương thức tổ chức sự kiện văn hóa. Mô hình này hướng tới việc xã hội hóa 100% nguồn lực, gắn kết trực tiếp với chiến lược phát triển kinh tế đêm và khai thác thương mại có tổ chức.
Đề án lấy cảm hứng từ Hội đèn Quảng Chiếu - lễ hội ánh sáng cung đình từng tráng lệ dưới thời Lý và thời Trần tại Hoàng thành Thăng Long, đề xuất tái hiện mạch di sản này thông qua ngôn ngữ nghệ thuật và công nghệ đương đại.
Điểm khác biệt cốt lõi mà Ban quan tâm không chỉ dừng lại ở quy mô sự kiện, mà nằm ở cấu trúc kinh tế của dự án. Lễ hội được thiết kế ngay từ giai đoạn khởi tạo với các cấu phần tạo doanh thu độc lập: Hệ sinh thái sản phẩm lưu niệm, tài sản trí tuệ (IP) riêng biệt, các hoạt động xúc tiến thương mại, dịch vụ trải nghiệm và kinh tế đêm - thay vì phụ thuộc vào nguồn lực ngân sách công. Đây chính là mô hình thực tiễn để Ban tiến hành khảo sát, đo lường và đúc kết thành một bộ tiêu chí chuẩn mực, sẵn sàng chuyển giao công nghệ quản lý cho các địa phương khác. Đề án hiện đang trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện để trình các cấp có thẩm quyền xem xét theo đúng quy định.
Ái Linh
